Tin tức & sự kiện

Cách mạng công nghiệp 4.0 – Giá trị của quá khứ trong kỷ nguyên số

cachmangcongnghiep4.0

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang ảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống; đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, cuộc cách mạng công nghiệp này đang ảnh hưởng ngày càng rõ rệt. Theo Alice Gast, các trường đại học châu Á nói riêng đang nắm giữ tương lai công nghệ nhưng họ phải luôn nhớ những lời nói của hai chuyên gia người Mỹ được đề cập trong bài viết này.

Sự cam kết của các quốc gia Châu Á với giáo dục đại học cũng như nghiên cứu và phát triển là điềm báo trước cho tương lai của họ và sẽ định vị cách họ tận dụng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang lan ra khắp thế giới.

Giáo dục đại học trong cách mạng công nghiệp 4.0

Tâm điểm của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là trí tuệ nhân tạo và việc học qua máy móc. Sự thất bại của kiện tướng cờ vây thế giới tại giải AlphaGo của DeepMind năm vừa qua đã chứng minh rằng máy móc ngày càng trở nên hiệu quả hơn trong việc khắc phục sự phức tạp. Các ứng dụng thực tế của điều này có ảnh hưởng sâu rộng và thú vị. Đồng thời, nó làm dậy lên những câu hỏi về những gì các trường đại học cần phải làm để khai thác tối đa các tiềm năng trước mắt.

Đây là thời điểm đánh dấu bước ngoặt của cuộc cách mạng này nhưng để xác định làm thế nào các trường đại học có thể tiếp cận nó một cách tốt nhất, chúng ta nên nhìn lại một  bước ngoặt khác trong nghiên cứu và giáo dục đại học. Cách đây hơn 70 năm, Vannevar Bush – một kỹ sư, học giả, nhà quản lí, công chức và nhà doanh nghiệp thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) – đã đệ trình một bản báo cáo cho tổng thống Mỹ – Franklin Roosevelt. Ông gọi báo cáo này dưới tên Science, The Endless Frontier ( Khoa học – Không biên giới) – một tiêu đề tuyệt vời nắm bắt được bản chất của việc theo đuổi kiến thức. Chúng ta biết được điểm xuất phát nhưng điểm cuối thì hoàn toàn không.

Khoa học công nghệ – Thành bại của mọi cuộc chiến

Franklin D. Roosevelt

Franklin D. Roosevelt – Tổng thống thứ 32 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Ông Roosevelt  đã hỏi ý kiến của Bush về những điều nước Mỹ cần làm để chia sẻ kiến thức khoa học, tăng năng lực nghiên cứu của các tổ chức công và tư nhân, và phát triển đội ngũ các nhà khoa học và kỹ sư tương lai. Ý tưởng này nhằm nắm bắt những tiến bộ trong kiến thức khoa học được đưa ra trong Thế chiến thứ hai và đảm bảo rằng sự phát triển này sẽ được tiếp nối trong thời bình.

Những hiểu biết sâu sắc của ông Bush có tầm quan trọng lâu dài không chỉ đối với nước Mỹ mà còn đối với cộng đồng giáo dục đại học trên toàn cầu. Ông đã nói khoa học là mối quan tâm chính đáng của chính phủ. Ông tán thành với tầm quan trọng của việc nghiên cứu cơ bản. Ông kêu gọi xóa bỏ các rào cản tài chính đối với giáo dục; nhấn mạnh sự cần thiết trong việc hợp tác quốc tế và giảng dạy khoa học một cách chuyên sâu và đầy cảm hứng.

Giáo dục đại học trong kỹ nguyên số – Cơ hội và thách thức

Năm mươi năm sau, Chuck Vest – một nhân vật quan trọng của MIT – đã tiếp bước ông Bush. Trong suốt 14 năm làm chủ tịch của Viện, ông là một người đấu tranh không mệt mỏi cho tầm quan trọng của nghiên cứu cơ bản và sự cần thiết từ việc hỗ trợ của chính phủ.

Tìm kiếm cơ sở dữ liệu về hơn 3.000 việc làm ở các trường đại học trên toàn cầu

Mỗi năm trong nhiệm kì làm chủ tịch của mình, ông Vest đã viết một lá thư cho toàn thể MIT, trong đó ông chia sẻ suy nghĩ của mình về những vấn đề của thời đại hiện nay. Những lá thư sau này đã được xuất bản trong một cuốn sách có tiêu đề “Pursuing the Endless Frontier: Essays on MIT and the Role of Research Universities” (Theo đuổi Sự không biên giới: Những bài luận về MIT và vai trò của các trường đại học nghiên cứu).

Lá thư của ông vào năm 2000-2001 có tiêu đề “Disturbing the Educational Universe: Universities in the Digital Age – Dinosaurs or Prometheans?” (Trở ngại trong hệ thống giáo dục: Các trường đại học trong kỷ nguyên số – Lợi ích hay mối nguy hại). Lá thư này nói về vai trò của công nghệ thông tin trong giáo dục đại học. Ông viết: “Liệu tương lai của giáo dục, học tập và đào tạo có phù hợp với một môi trường kỹ thuật số dựa trên máy móc mới hay liệu việc học tập tốt nhất vẫn nên dựa trên nỗ lực giữa con người với con người? Tôi tin rằng câu trả lời cho hai câu hỏi trên là “Có”.

Máy móc – Kẻ thù mới của con người?

Trong những lá thư của mình, Vest nói về mối quan hệ giữa con người và máy móc. Ông viết: “Máy móc không thể thay thế được điều kì diệu xảy ra khi những người trẻ thông minh; sáng tạo; sống và học hỏi lẫn nhau với sự trợ giúp của một đội ngũ giảng viên tận tụy”. Ông cũng nhấn mạnh rằng trong thời đại kỹ thuật số, các trường đại học “nên tập trung vào một điều đó là cải thiện việc học”.

Máy móc sẽ dần thay thế con người trong tương lai

Máy móc sẽ dần thay thế con người trong tương lai?

Nhưng trong tất cả những điều sáng suốt mà ông nói, có lẽ đây là điểm quan trọng nhất hiện nay: “Các trường đại học là phương tiện cốt yếu để giáo dục nên những con người đầy tài năng và để gầy dựng nên kiến thức, hiểu biết chuyên sâu và kỹ thuật mới. Để phục vụ tốt hơn, các trường đại học cân bằng giữa sự tiếp tục và thay đổi – sự tiếp tục của các giá trị và các nguyên tắc chỉ đạo sâu sắc hơn của họ và cam kết về trí tuệ ưu việt – là điều rất cần thiết.”

Các trường đại học tại châu Á đón nhận thách thức như thế nào?

Các quốc gia châu Á nằm trong số những nhà lãnh đạo thế giới trong việc hỗ trợ nghiên cứu và phát triển. Theo báo cáo năm 2016 của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên Hợp Quốc (UNESCO) về khoản chi dành cho nghiên cứu và phát triển, 3 trong số 5 quốc gia hàng đầu về chi tiêu tuyệt đối cũng như 2 trong số 6 quốc gia trên thế giới đầu tư ít nhất 3% tổng sản phẩm quốc nội vào nghiên cứu nằm ở Châu Á. Và tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm của Trung Quốc với hơn 18% dành cho cho nghiên cứu và phát triển vượt trội so với các nước thu nhập trung bình trên thế giới.

Rõ ràng, giống như ông Bush và ông Vest, các nước châu Á hiểu được rằng sự hỗ trợ của chính phủ trong nghiên cứu là điều cốt yếu. Nhưng những điều gì là cần thiết? Các trường đại học nên tiếp cận thế giới mới của AlphaGo như thế nào? Nên thay đổi gì? Và điều gì nên được ưu tiên?

Giá trị cốt lõi của giáo dục đại học trong cách mạng công nghiệp 4.0

Tôi tin rằng các giá trị cốt lõi chính là đáp án tốt nhất. Và tôi nghĩ rằng một số giá trị cốt lõi mà ông Bush và ông Vest ủng hộ có thể trụ vững với thời gian. Một trong những giá trị đó chính là sinh viên –  đầu ra quan trọng và lâu dài nhất. Trách nhiệm của trường đại học không chỉ là khám phá và truyền đạt kiến thức cho sinh viên mà còn phải dạy cho họ biết chia sẻ kiến thức. Đó là trách nhiệm của các trường đại học nhằm trang bị cho sinh viên khả năng về tri thức và sự tự tin để có thể thích nghi với cái mới.

Một giá trị lâu dài khác là chính là sự đan xen giữa nghiên cứu và giảng dạy. Những khám phá mới nên được tiếp tục được chia sẻ trên giảng đường và trong phòng thí nghiệm. Những tiến bộ của trí tuệ nhân tạo mang lại tiềm năng gắn kết giảng viên với sinh viên bằng con đường hai chiều giữa những gì được chia sẻ và những gì được hỏi. Phân tích bằng máy móc chỉ bổ sung thêm cho sự phán đoán của con người.

Cách mạng công nghiệp 4.0

Cách mạng công nghiệp 4.0 – Trí tuệ nhân tạo lên ngôi?

Hơn nữa, hợp tác là điều quan trọng hơn bao giờ hết. Sự bùng nổ dữ liệu trong các lĩnh vực như vi sinh vật trên cơ thể người; y tế; tài chính hay vũ trụ học vừa hứng thú nhưng cũng đáng lo ngại. Trí tuệ nhân tạo là một công cụ để phân loại nguồn kiến thức rông lớn này. Đây là cơ hội để các giảng viên thuộc nhiều chuyên ngành liên kết và cùng khám phá cái mới.

Kết

Việc đầu tư của các quốc gia châu Á trong nghiên cứu là điều cần thiết nhằm nắm bắt những cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Cơ hội nhiều nhưng thách thức cũng không phải ít. Tuy nhiên, đây chính là cam kết của các trường đại học về những giá trị cốt lõi của giáo dục đại học nhằm xác định chiều sâu, cũng như sự phân bổ những lợi ích được tạo ra trong khoảng thời gian đầy thú vị này.

Dịch từ bài viết: “AI is the future but universities must retain the values of the past“; tác giả Alice Gast – Hiệu trưởng trường Imperial College London.

 ________________________________________________

Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ theo địa chỉ:

Viện Nghiên Cứu và Đào Tạo Việt – Anh

158A Lê Lợi, Q.Hải Châu, TP. Đà Nẵng

Hotline: 0905 55 66 54

Số điện thoại: 0236 37 38 399

Email: contact@vnuk.edu.vn

Bạn có câu hỏi gì cho chúng tôi?